سيستةمي خويَندني سويدي(Det svenska utbildningssystemet)

ثلةي ثيَش خويَندنطة (Förskola)


ثلةي ثيَش خويَندنطة بؤ ئةو مندالَانةية كة هيَشتا
نةضوونةتة خويَندنطةي سةرةتايي. مندالَ دةتوانن يان
بضنة ثيَش خويَندطة و يان ثيَش خويَندطةي كراوة.

ثيَش خويَندطة دةبيَ ثشتطيري بداتة مندالَ و وا بكات
كة باوك و دايكةكان كاري خؤيان يان خويَندنةكةيان
بكةن شارةواني دةبيَ ئاطاي لةوةبيَت كة هةموو مندالَاني
تةمةن يةك سالَ شويَنيان لة ثيَش خويَندنطة بؤ دابين
بكريَت ئةطةر دايك و باوكي مندالَةكان كار يان خويَندنيان
هةبوو.

ئةطةر دايك و باوكةكان بيَكاريش بن هةر ثيَويستة
مندالَةكانيان بةلاي كةم رٍؤذي 3 سةعات  لة ثيَش
خويَندطة شويَنيان بدريَتيَ بةلَام هةرة زؤرةكةي
15 سةعات لة هةفتةيةكدا.

ثيَش خويَندنطةي كراوة بؤ ئةو مندالَانةية كة ناضنة
ثيَش خويَندطةي ئاسايي.
بؤ ثيَش خويَندطةي كراوة مندالَةكة لةطةلَ دايكي و
يان باوكي دةضيَت.
دايك و باوكةكان خؤيان برٍيار دةدةن كةي دةضن
يان ناضن.

مندالَ دةتوان بضنة شويَني مندالَداري لة بنةمالَةيةكدا،
(Familjedaghem). لةم مالَةدا دايكيَك يان باوكيَك
مندالَي تر ديَتة لايان و لة مالَةكةياندا ئاطايان لةو مندالَانة
دةبيَت.

ثؤلي ثيَش خويَندنطة (Förskoleklass)


ئةم ثؤلانة بؤ ئةو مندالَانةن كة تةمةنيان 6 سالَي
ثرٍ كردؤتةوة و يان زؤريان نةماوة ببنة 6 سالَ.
مندالَ يةك سالَ دةضنة ئةم ثؤلي ثيَش خويَندنطةية
ثيَش ئةوةي بضنة خويَندنطةي سةرةتايي.

خزمةتطوزاري مندالَي خويَندنطة (Skolbarnomsorg)
خزمةتطوزاري خويَندنطة ئةو مندالَانةية كة دةضنة خويَندنطة
تا تةمةنيان 12 سالَ ثرٍ دةكاتةوة.

خزمةتطوزاري مندالَي خويَندنطة ئةم شيَوانةن:

مالَي ضالاكي كاتي بةتالَ  
مندالَداري لة بنةمالَةيةكدا  
ضالاكي كاتي بةتالَي كراوةا  
مالَي ضالاكي كاتي بةتالَ (Fritidshem)
مالَي ضالاكي كاتي بةتالَ ثيَشوازي لةمندالاَن دةكات
ثيَش كاتي خويَندنطة و ثاش كاتي خويَندنطة و هةروةها
كاتي ثشووي خويَندنطة.
مالَي ضالاكي كاتي بةتالَ ئاطاي لةوة دةبيَ كة مندالَةكان
لةكاتي بةتالَيدا شتيَكي باش و بةسوود بكةن.

خويَندنطةي سةرةتايي (Grundskola)


خويَندنطةى سةرةتاي 9 سالَة.
لة سويد خويَندن بة ئيجبارية
ئةمةش ماناي ئةوةية كة هةموو مندالان
دةبيَ بضنة خويَندنطةي سةرةتايي
مندالَ دةست بةخويَندن دةكات كة تةمةني
دةبيَت بة 7 سالَ و كة بو بة 16 سالَ خويَندن تةواو
دةكات.

مندالَ لة خويَندنطةي سةرةتايي نمرةنامة وةردةطريَت.
ثلةي نمرةكانيش ئةمانةن:
دةرضوو
باشة
زؤر باشة

مامؤستاكة هةر وةرزةي بةلاي كةمةوة طفتوطؤيةكي
طةشةكردني هةية.
لةم طفتوطؤيةدا مامؤستاكة و خويَندكارةكة و دايك
و باوكي خويَندكارةكة بةشدار دةبن. ليَرة مامؤستاكة
باسي باري خويَندني مندالَةكة دةكات و دةلَيَت ضي
بكريَت بؤ ئةوةي خويَندني مندالَةكة  باشتر ببيَت.

خويَندنطةي ثاش ناوةندي (Gymnasieskolan)


هةموو ئةو طةنجانةي كة خويَندنطةي سةرةتاي تةواو دةكةن
مافيان هةية ثلةي ثاش ناوةندي بخويَنن كةماوةكةي 3 سالَة.

ئةطةر خويَندكارةكة لة خويَندنطةي سةرةتايي نمرةي
دةرضووي نةهيَنا ئةوا دةتوانيَت بضيَتة ثرؤطراميَكي
خويَندني ثاش ناوةندي كة لةويَ خويَندنطةكة ئاطاي
لةوةدةبيَت كة خويَندكارةكة هةم لة خويَندني خؤي
بةردةوام بيَت و هةم نمرةي دةرضوو لة خويَندني
سةرةتايشدا وةربطريَت.    

مندالَ لة خويَندنطةي ثاش ناوةندي نمرةنامة
وةردةطريَت.
ثلةي نمرةكانيش ئةمانةن:
دةرنةضوو
دةرضوو
باشة
زؤر باشة

حكومةت برٍياري لةسةر نةخشة و ثلانيَكي
خويَندني داوة بؤ هةموو خويَندنطاكاني سويد.
لةم ثلاني خويَندنةدا نووسراوة ئايا خويَندكار
دةبيَ ضةند بزانيَت تا ثلةي نمرةيةك وةربطريَت.

خويَدني ثيسشةيي ليَوةشاوة


(Kvalificerad yrkesutbildning)


تؤ دةتوانيت ثاش خويَندني ثلةي ثاش ناوةندي بضيتة خويَندنيَك
بؤ ثيسشةيةكي ليَوةشاوة ، كة كورتدةكريَتةوة بؤ  ك. ئي (KY)
دريَذي ماوةي ئةم جؤرة خويَندنانة لة 1 سالَةوة بؤ 3 سالَة.
تؤ لةو ماوةيةدا ثيشةيةك فيَر دةبيت
9 كةس لة كؤي 10 كةس لةوانةي ئةم جؤرة خويَندنة دةخويَنن
ثاش تةواوكردن يان كاريان دةست دةكةويَت ويان كؤمثانياي خؤيان
دادةمةزريَنن.

خويَندطة بؤ طةورةسالَان (Skolor för vuxna)


ئةو طةورانةي كة تةمةنيان 20 سالَي ثرٍ كردؤتةوة
و زانياريان لة ئاستي ثلةي سةرةتايي و ثلةي ثاش
ناوةندي كةمترة ئةوا دةتوانن لة خويَندطةيةك بؤ
طةورةسالَان بخويَنن.

طةورةكانيش لةوانةية ثيَويستيان بيَت ئةو وانانة
بخويَنن كة فريا نةكةوتوون بيخويَنن بؤ ئةوةي
بتوانن بضنة خويَندني زانكؤ و يان خويَندطة
بةرزةكان يان بؤ ئةوةي بتوانن هةنديَك لة
خويَندني ثيشةييةكان بخويَنن.

زماني سويدي بؤ بيَطانان س. ف. ئي


(Svenska för invandrare, SFI)


س. ف. ئي خويَندني زماني سويدية بؤ ئةو طةورانةي
كة زماني دايكيان سويدي نية.
بؤ ئةوةي بتوانيت زماني سويدي بخويَنيت دةبيَ 16 سالَت
ثرٍ كردبيَتةوة و ناوت لة تؤمارطةي نيشتةجيَكاندا هةبيَت
لةو شارةوانيةي ليَي دةذيت.

س. ف. ئي ضوار خولي هةية:
A و B و C و  D.
خويَنكارةكة ثاش تةواوكردني خوليَك نمرةنامةي ثيبَدةدريَت.

ثلةي نمرةكانيش ئةمانةن:
دةرضوو G
زؤر باشة VG

س. ف. ئي  سيَ رٍيَطاي خويَندني هةية.
رٍيَطاي خويَندني 1 بؤ ئةو كةسانةية كة نازانن
بنووسن و بخويَندنةوة ويان بؤ ئةوانةية كة
زؤريان نةخويَندوة.
ئةو كةسانة دةضنة خولي خويَندني  A و .B
رٍيَطاي خويَندني 2 بؤ ئةو كةسانةية كة خولي خويَندني B و  C يان هةية.
رٍيَطاي خويَندني 3 بؤ ئةو كةسانةية كة خولي خويَندني C و  D يان هةية.
خولي رٍيَطاي خويَندني 2 و 3 خيَراترة لة خولي 1.

تؤ دةتوانيت هةر لةو كاتةشدا كة ثراكتيك دةكةيت زماني سويديش بخويَنيت.

برٍوانامة و نمرةنامةي دةرةوةي ولَات


(Utländska betyg)


ئةطةر تؤ شةهادة و برٍوانامةي ولَاتيَكي ترت هةية
ئةوا دةزطاي دةولَةتي خويَندطة بالَاكان دةتوانيَت
بةراوردي بكات بة برٍوانامةي سويدي.
ئةوان تةماشاي ئةوة دةكةن ضةند سالَت خويَندوة
و كام وانانةت خويَندوة و ثرٍؤذةي كاري برٍوانامةكةت
ضي بوة.
نزيكي ضوار مانط دةخاييَنيَت تا دةزطاي دةولَةتي
كاروباري خويَندطة بالَاكان لة بةراوردكردني برٍوانامةكةت
دةبيَتةوة بؤ ئةوةي ثيَت بلَيَت برٍوانامةكةت بايي ضةندة
لة سويد.

كة زانيان ثلةي برٍوانامةكةت بايي ضةندة ئةوسا ئةوان
بةلَطةنامةيةكت بؤ دةنووسن.
ئةو بةلَطةنامةية ماناي ئةوة نية كة تؤ برٍوانامةيةكي
سويديت وةرطرتوة. بةلَام تؤ دةتوانيت لة كاتي داواكردني
كاردا ئةو بةلَطةنامةية بةكار بهيَنيت بؤ ئةوةي خاوةنكارةكة
بزانيَت تؤ ضي دةتوانيت.

خويَندطاي بالَا و زانكؤ


(Högskola och universitet)


لة سويد حكومةت ئاطاي لةوةية كة
خويَندنطاي بالَا و زانكؤكان هةبن.
تؤ دةتواني لة ئاستةكاني بناغةيي،
ثيَشكةوتووتر و يان لة ئاستي
تويَذينةوةد دا بخويَنيت،  

دةزطاي دةولَةتي كاروباري خويَندني بالَا ئةو دةزطايةية كة
ضاوديَري و كونترؤلَ دةكات كة هةموو خويَندنة بالَاكان باش بن.
  

زانكؤي لينشؤثينط (Linköpings universitet)


زانكؤي لينشؤثينط 25 هةزار خويَندكار
و  500 3 كارمةند و زياتر لة 100
ثرؤطرامي خويَندني هةية.

تؤ دةتوانيت لة بواري تةكنيك، زانستة سروشتيةكان،
ثزيشكي، ضاوديَري نةخؤشي، زانستي كؤمةلَطةيي،
زانستيي رةفتار، وانة مرؤظايةتييةكان، زمان ، فةلسةفة
و ميَذوو بخويَنيت.

زانكؤي لينشؤثينط لة دوو شاردا هةية:
لة لينشؤثينطو لة نؤرٍشؤثينط.

Regionförbundet Östsam
ansvarar för webbplatsen.
Box 1236, 581 12 Linköping,
office@ostsam.se, 013-25 56 00